Honeypots: Je stille wachter tegen digitale indringers

Hackers zitten soms maandenlang in je netwerk zonder dat je het doorhebt. Ze kijken rond, verzamelen rechten en wachten op het juiste moment. Een honeypot is digitaal lokaas dat alarm slaat wanneer iemand rondsnuffelt die daar niets te zoeken heeft. Het Apex Lumi-platform biedt honeypots als standaard onderdeel van de MDR-service. Geen extra kosten, geen extra configuratie. Gewoon een extra laag detectie die je blind spots zichtbaar maakt.

Je firewall staat. Je antivirus draait. Je back-ups worden elke nacht gemaakt. Alles lijkt in orde. Maar wat als een hacker al twee maanden in je netwerk zit? Wat als hij rustig rondkijkt, rechten verzamelt en wacht op het perfecte moment om toe te slaan? Zou je het weten? De meeste securitytools richten zich op het buitenhouden van aanvallers. Maar wat gebeurt er als iemand tóch binnenkomt? In deze blog legt Peter Landegent uit hoe een honeypot precies dat gat dicht.

Wat is een honeypot?

Een honeypot is een nepsysteem dat zich voordoet als een echte server, printer of fileserver. Het reageert op verzoeken alsof het een legitiem systeem is, maar het is puur bedoeld om indringers te lokken. Het concept bestaat al decennia. Vroeger zette men honeypots aan de buitenkant van het netwerk om te zien wie er probeerde binnen te komen. Tegenwoordig is dat anders. Als je een onbeschermd systeem aan de buitenkant van je netwerk zet, is het binnen twee minuten overgenomen. Dat levert weinig bruikbare informatie op.

De moderne aanpak is anders. Het Apex Lumi-platform plaatst honeypots aan de binnenkant van het netwerk, op een specifiek segment waar normaal gesproken geen interactie is. Het systeem doet zich voor als een printer, FTP-server of fileserver. Op het moment dat iemand interactie heeft met dat systeem weet je één ding zeker: die heeft daar niets te zoeken.

Waarom dit zo waardevol is

Het eerste wat een cybercrimineel doet na het binnendringen van een netwerk is rondkijken. Hij zoekt naar systemen die reageren, naar plekken waar hij zijn rechten kan uitbreiden en naar data die de moeite waard is. Dit verkenningsproces kan weken of zelfs maanden duren. De aanvaller blijft bewust onder de radar en doet kleine, onopvallende dingen om niet gedetecteerd te worden.

Een traditioneel detectiesysteem ziet dit vaak niet. De activiteiten lijken te onschuldig, te verspreid over tijd en te weinig afwijkend van normaal gedrag. Maar een honeypot werkt anders. Het maakt niet uit hoe subtiel de aanvaller opereert. Op het moment dat hij het nepsysteem raakt, gaat het alarm af. Niemand heeft namelijk een legitieme reden om met dat systeem te communiceren.

Bij een van onze klanten zijn regelmatig pentesters actief. Zij testen de beveiliging door te proberen in te breken. Deze professionals hadden het honeypot-systeem ook gevonden en geprobeerd te benaderen. Ze hadden niet door dat het een honeypot was. Dat bewijst twee dingen: het systeem is overtuigend genoeg om echte aanvallers te misleiden en het werkt daadwerkelijk om ongeautoriseerde activiteit te detecteren.

Hoe past dit in je beveiliging?

Een honeypot is geen vervanging van je bestaande beveiliging. Je hebt nog steeds een goede firewall nodig, endpoint-protection en regelmatige back-ups. Maar het voegt een laag toe die de andere tools niet bieden. Het is het verschil tussen alleen de voordeur bewaken en ook camera’s in de gangen hangen.

De meldingen die uit honeypots komen zijn vrijwel altijd relevant. Er zijn geen false positives in de traditionele zin. Als iemand het systeem raakt, is er iets aan de hand. Punt. Dat maakt het een ontzettend waardevolle aanvulling op je securitymonitoring.

Bij het Apex Lumi-platform zijn twee honeypots standaard onderdeel van de service. Je hoeft er niet apart voor te betalen en je hoeft er zelf niets voor te configureren. Het draait gewoon mee en waarschuwt wanneer er iets niet in de haak is.

De realiteit voor het mkb

Veel mkb-bedrijven denken dat ze te klein zijn voor geavanceerde securitymaatregelen zoals honeypots. Dat is een misvatting. Juist kleinere organisaties zijn interessant voor aanvallers. Ze hebben vaak minder budget voor beveiliging, maar wel waardevolle data en soms toegang tot grotere klanten. Een aanvaller die via jou bij een grote klant kan komen, heeft goud in handen.

Het mooie van de manier waarop het Apex Lumi-platform honeypots inzet is dat het geen grote investering vraagt. Je hoeft geen apart systeem aan te schaffen, geen extra licenties te kopen en geen specialistische kennis in huis te halen. Het is onderdeel van een breder pakket dat je beveiliging naar een hoger niveau tilt zonder dat je er zelf wakker van hoeft te liggen.

Veelgestelde vragen

Kan een honeypot mijn echte systemen in gevaar brengen?

Nee. Een honeypot is een geïsoleerd systeem dat geen verbinding heeft met je productieomgeving. Het enige wat het doet is reageren op verzoeken en melden wanneer er interactie plaatsvindt. Een aanvaller die de honeypot raakt, krijgt geen toegang tot je echte systemen.

Hoe weet ik of mijn organisatie een honeypot nodig heeft?

Als je waardevolle data hebt, als je klanten hebt die van je verwachten dat je hun gegevens beschermt of als je toegang hebt tot systemen van anderen, dan is een honeypot een zinvolle aanvulling. Het is een extra waarschuwingssysteem dat je helpt om aanvallers te detecteren die al binnen zijn.

Merken aanvallers niet dat het een nepsysteem is?

Moderne honeypots zijn zeer overtuigend. Ze bootsen echte systemen na tot in detail. Zelfs professionele pentesters trappen erin. De kans dat een gemiddelde aanvaller doorheeft dat hij met een honeypot te maken heeft, is klein.

Wat gebeurt er als de honeypot wordt geraakt?

Bij het Apex Lumi-platform ontvangen de SOC-specialisten direct een melding. Zij analyseren de situatie en ondernemen actie. Afhankelijk van de ernst kan dat variëren van het onderzoeken van de bron tot het direct isoleren van het getroffen netwerksegment.

Meer weten?

Nieuwsgierig hoe een honeypot past binnen de beveiliging van jouw organisatie? Of wil je weten wat het Apex Lumi-platform nog meer biedt? Neem vrijblijvend contact met ons op via +31 (0)85 4896060 of info@apexsecurity.nl. We leggen graag uit hoe je met relatief eenvoudige middelen je detectievermogen flink kunt verbeteren.